Treuliodd Rachel ei gyrfa yn amddiffyn pobl sy’n agored i niwed. Pan ymddeolodd, cafodd gyfle o’r diwedd i wneud rhywbeth yr oedd hi bob amser wedi bod eisiau ei wneud, sef maethu. Dyma’r hyn y mae hi wedi’i ddarganfod yn y misoedd cynnar hynny.
o ddiogelu i faethu
Mae Rachel yn 53, yn fam i ddau o blant sy’n oedolion erbyn hyn, Abbie, 21, a Reece, 22, y mae’r ddau ohonynt yn dal i fyw gartref. Treuliodd ei gyrfa yn y GIG, gan weithio gyda phobl ag anableddau dysgu ac anghenion iechyd meddwl cyn symud i rolau diogelu fel nyrs. Pan ymddeolodd yn gynnar, nid oedd maethu yn syniad newydd, roedd yn nod hirdymor yr oedd ganddi’r amser i fynd ar ei drywydd o’r diwedd.
“Ar ôl ymddeol, roeddwn i’n gallu camu at fy nod o faethu,” meddai. “Mae’n rhywbeth roedden ni eisiau ei wneud erioed.”
Dewisodd Rachel ofal maeth seibiant, math o ofal sy’n darparu seibiannau byrdymor i blant sydd eisoes mewn lleoliadau maeth, gan roi amser i’w gofalwyr maeth arferol orffwys a magu nerth newydd. Mae’n rhan hanfodol o’r rhwydwaith maethu ehangach, ond sy’n cael ei hanwybyddu weithiau.
sut beth yw gofal seibiant o ddydd i ddydd
I Rachel, mae’r hyn sy’n allweddol i ofal seibiant da yn dechrau cyn i’r plentyn gyrraedd hyd yn oed. Mae hi’n gwneud pwynt o ddarganfod cymaint o wybodaeth â phosib am bob plentyn, eu harferion, eu hoffterau, yr hyn sy’n gwneud iddyn nhw deimlo’n gyfforddus, fel bod pethau’n teimlo’n gyfarwydd yn hytrach na rhyfedd pan fyddant yn cerdded drwy’r drws.
“Mae gofal seibiant yn ein cartref yn hwyl, yn ddiogel ac yn groesawgar,” meddai. “Rwy’n dysgu cymaint ag y gallaf am y plentyn fel y gallaf gynnal ei arferion a’i weithgareddau, a chynnig cyfleoedd newydd yn seiliedig ar y rheini.” Gallai hynny olygu sglefrio iâ, nofio, chwarae meddal, grwpiau plant bach, neu daith i’r traeth, profiadau wedi’u siapio o gwmpas y plentyn, nid i’r gwrthwyneb.
Mae cwrdd â’r plentyn ymlaen llaw hefyd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol. Mae dau blentyn wedi’u lleoli gyda Rachel bellach, un yn 15 oed, un yn blentyn bach, ac mae’r ddau wedi ymgartrefu’n gyflym. “Rydyn ni wedi datblygu perthynas dda,” meddai.
“Yr adborth rydw i wedi’i dderbyn yw ei fod yn teimlo fel fy mod i’n adnabod y plentyn ers llawer mwy o amser.”
adeiladu ymddiriedaeth mewn cyfnod byr o amser
Un o’r pethau sy’n synnu pobl fwyaf am ymagwedd Rachel yw pa mor gyflym y mae plant yn ymgartrefu gyda hi. Mae hi’n credu bod hyn yn ymwneud â sylw, deall yr hyn sydd ei angen ar blentyn, nid dim ond yr hyn y mae’r plentyn yn ei ddweud sydd ei angen arno.
“Mae deall bod cyfathrebu yn cymryd sawl ffurf yn bwysig,” meddai. “Gall yr hyn y mae plentyn yn ei ddweud, ac iaith ei gorff olygu pethau gwahanol, ac mae ymateb i hynny yn briodol yn allweddol.” Mae hi hefyd yn dilyn arweiniad y plentyn wrth roi cynnig ar bethau newydd, dim ond pan fydd yn barod, byth cyn hynny.
Mae ei chefndir yn y GIG yn rhoi sylfaen gadarn iddi ar gyfer hyn. Trwy gydol y broses asesu a thu hwnt, meddai, mae gofalwyr maeth yn cael eu cefnogi a’u datblygu, gan sicrhau bod gofal yn cael ei lywio gan ymchwil ac arfer gorau. “Mae hyn yn helpu i sicrhau bod unrhyw ofal maeth, gan gynnwys gofal maeth seibiant, y gorau y gall fod.”
y gwahaniaeth y mae gofal seibiant yn ei wneud
Nid yw gofal seibiant yn ymwneud â’r plant yn unig, mae’n chwarae rôl yr un mor bwysig wrth gefnogi’r gofalwyr maeth sy’n gofalu amdanynt ar sail amser llawn. Mae Rachel yn cymryd y cyfrifoldeb hwnnw o ddifrif. Mae hi’n cadw arferion mor gyson â phosib ac yn cadw mewn cysylltiad â gofalwr arferol plentyn trwy gydol cyfnod y lleoliad, i gasglu gwybodaeth ddefnyddiol ac i roi diweddariadau.
“Trwy roi seibiant iddyn nhw, ond hefyd dilyn eu harferion cyn belled â phosib, rydych chi’n helpu’r teulu cyfan nid y plentyn yn unig,” meddai.
Mae hefyd yn syndod i bobl, mae Rachel wedi canfod, ’nad oes rhaid i ofalwyr maeth ymrwymo i gael plentyn wedi’i leoli gyda nhw ar sail amser llawn. Mae gofal seibiant yn cynnig ffordd o wneud gwahaniaeth ystyrlon sy’n cyd-fynd â’ch bywyd.
yr hyn y mae rachel yn ei fwynhau fwyaf
I Rachel, yr amrywiaeth a’r cynnydd gweladwy sydd fwyaf gwerth chweil iddi. Mae hi wrth ei bodd yn gwneud gweithgareddau gyda phlant, eu gwylio yn tyfu mewn hyder, ac yn rhoi cynnig ar bethau newydd gyda’i gilydd. Ac oherwydd bod rhai plant yn dod yn ôl ati am arosiadau dro ar ôl tro, mae hi’n cael gweld bod y datblygiad yn parhau dros amser.
“Byddaf yn mwynhau gweld yr un plentyn yn dod yn ôl ac yn parhau â’i weithgareddau a’i ofal,” meddai. Mae yna hefyd ddigwyddiadau drwy Faethu Cymru Wrecsam lle mae gofalwyr a phlant yn dod at ei gilydd, eiliadau sy’n golygu nad oes rhaid i’r perthnasoedd a ffurfiwyd ddod i ben pan fydd cyfnod lleoliad yn dod i ben.
beth fyddai rachel yn ei ddweud wrth unrhyw un sy’n ei ystyried
Mae ei chyngor yn uniongyrchol: codwch y ffôn. “Cysylltwch â Maethu Cymru a chael trafodaeth am faethu, ni fyddwch yn difaru.” Mae’r rhwydwaith cymorth, meddai, yn un o’r pethau sy’n sefyll allan fwyaf, o foreau coffi a nosweithiau i sesiynau hyfforddi a digwyddiadau i blant a gofalwyr fel ei gilydd.
Nid yw’r ffaith ei bod hi newydd ei chymeradwyo wedi effeithio ar ei brwdfrydedd, os rhywbeth, mae wedi ei atgyfnerthu. Mae’r broses, yr hyfforddiant, a’r gymuned o’i chwmpas wedi gwneud iddi deimlo’n barod ac wedi’i chefnogi o’r diwrnod cyntaf.
Os yw profiad Rachel wedi’ch ysgogi, gallwch gael rhagor o wybodaeth am pwy all faethu a sut beth yw’r daith ar ein gwefan, neu darllenwch ragor o straeon gan ofalwyr maeth yn Wrecsam.
