Pan ddaw’r alwad, weithiau am 6 y bore, weithiau heb bron dim gwybodaeth o gwbl, mae Millie yn ei hateb. Mae hi wedi bod yn gwneud hynny ers blynyddoedd. Dyma beth yw maethu brys mewn gwirionedd.
sut y dechreuodd
Dechreuodd Millie faethu fel mam sengl gyda mab tair oed. Roedd hi’n gweithio mewn ysgol breswyl gyda phlant ag anghenion ychwanegol ac yn gallu gweld, o ddydd i ddydd, beth allai tyfu i fyny mewn teulu mwy ei gynnig i blentyn. Roedd ei mab yn unig blentyn, ac nid oedd hi am i hynny fod y darlun cyfan.
“Penderfynais wneud cais, gofal maeth seibiant ac argyfwng yn unig ar y dechrau, gan fy mod i’n gweithio, ond roeddwn i ar gael ar benwythnosau ac yn ystod gwyliau ysgol.” Roedd yn benderfyniad ymarferol cymaint ag un personol. Roedd ganddi’r amser, y profiad, a’r reddf. Felly, fe gychwynnodd.
Erbyn hyn, mae gan Millie ŵr, tri o blant, a llysferch. Eisteddodd y teulu gyda’i gilydd a gwneud y penderfyniad i wneud mwy, aethon nhw i’r panel a chawsant eu cymeradwyo ar gyfer tri lleoliad. “Rwy’n aml yn meddwl: beth fyddai’n digwydd i’m pedwar o blant pe bai rhywbeth yn digwydd i ni? Mae’r cwestiwn hwnnw’n aros gyda chi. Mae’n siapio sut rydych chi’n gweld plant eraill hefyd.”
pan ddaw’r alwad
Mae maethu brys yn golygu bod yn barod pan nad oes neb arall ar gael. Gall yr alwad ddod ar unrhyw adeg, yn aml gydag ychydig iawn o wybodaeth. Efallai y bydd plentyn yn eistedd mewn swyddfa gweithiwr cymdeithasol. Gallai fod yng nghefn car yr heddlu. Efallai ei fod yn cael ei symud o’i gartref ar yr union foment honno.
“Pan fyddwch chi’n cael yr alwad, gydag ychydig o wybodaeth yn unig weithiau, rydych chi eisiau helpu,” meddai Millie. Ac yna mae’r ochr ymarferol yn gorfod cael ei hystyried, pethau ymolchi, dillad, offer yn dibynnu ar oedran y plentyn. Paratoi’r tŷ. Aros iddyn nhw gyrraedd.
Dyma’r math o baratoi na ellir ei gynllunio’n llawn ymlaen llaw. Rydych chi’n dysgu i ddal y cyfan yn ysgafn a symud yn gyflym.
“Fel rhiant, rydych chi’n mynd i’r modd amddiffynnol. Rydych chi’n dechrau paratoi pethau.”
yr oriau cyntaf hynny
Pan fydd plentyn yn cyrraedd lleoliad brys, mae’n aml yn ofnus, yn ddryslyd ac yn flinedig. Mae popeth mae e’n ei wybod newydd gael ei droi wyneb i waered. Dull Millie yn yr oriau cyntaf hynny yw aros yn dawel, gwrando, a pheidio â gwthio.
“Mae’r oriau cyntaf yn ymwneud â chadw’n dawel, gwrando, a chaniatáu iddyn nhw adeiladu perthynas ymddiriedol,” meddai. Mae cael plant eraill yn y tŷ yn helpu, mae’n normaleiddio pethau, yn rhoi rhywun i’r newydd-ddyfodiad fod o’i gwmpas, heb unrhyw bwysau. Darganfod eu hoffterau a’u casbethau, agor ffyrdd caredig o gyfathrebu, dyna sut beth yw’r oriau cynnar hynny.
Y rhan fwyaf heriol, yn enwedig gyda phlant neu fabanod ifanc iawn, weithiau yw peidio â chael yr holl wybodaeth cyn i blentyn neu berson ifanc gael ei roi gyda chi. “Nid ydych bob amser yn gwybod beth maen nhw wedi ei brofi. Ar gyfer plant dieiriau yn enwedig, rydych chi’n gweithio gydag ychydig iawn.” Ond mae Millie wedi dysgu canolbwyntio ar yr hyn y gall ei roi yn hytrach na’r hyn nad yw’n ei wybod. “Y prif beth y gallwn ei roi iddyn nhw yw amgylchedd diogel, digynnwrf a sefydlog. Bydd perthnasoedd, ymddiriedaeth a dealltwriaeth yn dilyn.”
eiliad y mae’n ei chofio
Mae yna un alwad y mae Millie yn ei chofio. Roedd hi’n 6 y bore. Roedd gweithiwr cymdeithasol ar y ffôn, yn gofyn iddi gymryd tri phlentyn ifanc iawn. Prin oedd yr wybodaeth, dim ond tri phlentyn bach yn eistedd yng nghefn car, heb wybod beth oedd yn digwydd; roeddent yn ifanc iawn ac yn ofnus iawn.
“Roedd angen iddyn nhw fod yn ddiogel,” meddai. “Rydw i bob amser yn eu dychmygu pan ddaw galwad drwodd.”
Y ddelwedd honno, plant yng nghefn car yn yr oriau mân, sy’n cadw’r rôl mewn ffocws cryf. Nid y gwaith papur, nid y broses. Dim ond y plant.
“Roedd angen iddyn nhw fod yn ddiogel. Rydw i bob amser yn eu dychmygu pan ddaw galwad drwodd.”
beth fyddai millie yn ei ddweud wrth rywun sy’n ei ystyried
Nid yw hi’n oedi. “Gwnewch e. Gwnewch yr alwad. Gofynnwch y cwestiynau, efallai y bydd yr atebion yn eich synnu.”
Mae maethu brys yn gofyn llawer ohonoch chi. Mae’n gofyn i chi fod yn barod ar fyr rybudd, i agor eich cartref i blentyn nad ydych erioed wedi’i gyfarfod, i ddal pethau at ei gilydd pan fydd gwybodaeth yn brin ac emosiynau’n uchel. Ond i Millie, mae’n syml: “Dyma’r rôl orau yn y byd.”
Os yw ei stori wedi eich ysbrydoli, gallwch gael rhagor o wybodaeth am y gwahanol fathau o faethu sydd ar gael, archwiliwch pwy all faethu, neu darllenwch ragor o straeon gan ofalwyr maeth yn Wrecsam.
